E-mail: 8,5 kB Animacja: 14,5 kB
Antropogeneza i archeologia na znakach pocztowych
 

Kult i magia w neolicie

Magia i kult — to jeden z najtrudniej uchwytnych, przy pomocy łopaty archeologa, aspektów życia ludności neolitycznej. Najliczniejsze informacje dotyczą oczywiście obrządku pogrzebowego i związanych z nim praktyk (por. grobowce megalityczne).


Plan grobu neolitycznego — szkielet zmarłego leżący w pozycji skurczonej na lewym boku, obok wyposażenie zmarłego: dwa (1?) naczynia stojące w nogach (kultura amfor kulistych?), a za nim widoczny zarys jamy grobowej.
Strzyżów koło Hrubieszowa
(3.05.1961)
Brak w katalogu A. Myślickiego. Prawdopodobnie jest to tylko próbna wersja datownika, która nie trafiła do eksploatacji ze względu na słabą czytelność głównego motywu. 3 maja 1961 roku w Strzyżowie stosowany był datownik okolicznościowy o tej samej legendzie, jednak ze zmienionym rysunkiem (dwa szkielety z grobu w Grotte des Enfants w Grimaldi we Włoszech)
Czworokątny (wym. 11,7×14,2 cm) gliniany ołtarzyk, z zakończeniami w kształcie głów barana, ludności kultury nadcisańskiej z okolicy Szeged (pow. loco, kom. Csongrád).
Zbiory: Magyar Nemzeti Múzeum, Budapeszt (nr inw. 41/1935.1).
Węgry, Mi 3892 A i B
(15.04.1987)
Męska popielnica antropomorficzna, jedno z trzech tego typu naczyń z grobu nr 3 w Center-Kőfej alja (pow. Ózd, kom. Borsod-Abaúj-Zemplén) ludności kultury ceramiki promienistej (inaczej kultura Pécel), grupa Ózd, czyli faza IIb KCP (2100–1850 BC). Obecność tego typu popielnic świadczy o kontaktach z zachodnią Anatolią (np. stanowisko Troja II).
Zbiory: Magyar Nemzeti Múzeum, Budapeszt (nr inw. 59.14.8).
Węgry, Mi 3894
(15.04.1987)
Kasownik: Polignano a Mare, 13.09.2005
Polignano a Mare
(13.09.2005)
Ludzie wchodzący do hypogeum Manfredi (IV tys. BC) w Santa Barbara koło Polignano a Mare (prow. Bari, reg. Apulia).
Jest to prawdopodobnie jedyne duże, sztucznie zbudowane podziemne pomieszczenie, w którym nie składano zmarłych, a służyło bliżej nieokreślonym celom kultowym. Znajdują się tu dwie spore podziemne sale wydrążone w wapieniu, z wejściem w postaci pochylni. Na ówczesnych osadach kości dzikich zwierząt spotykane są rzadko, ale w hypogeum znaleziono tuziny czaszek jeleni ułożone w stos, wraz z muszlami i resztkami innych zwierząt, a także malowaną ceramikę typu Serra d'Alto.
Badaniami wykopaliskowymi na tym stanowisku kierował Alfredo Geniola z Cattedra di Paletnologia dell'Università degli Studi di Bari.
Całostka Cp: Słowenia P 22
Słowenia, Mi P 22
(15.06.1996)
Znaczek: Słowenia 166
Słowenia, Mi 166
(6.09.1996)
Škocjanske jame (wł. Grotte di San Canziano, niem. Höhlen von St Kanzian, pl. Jaskinie Szkocjańskie) to system wapiennych jaskiń w płd.-zach. Słowenii. Rozciągają się one na terenie miejscowości Škocjan pri Divaci, Matavun i Betanja (gminy Divača i Sežana). W ich skład wchodzi ok. 6 km podziemnych korytarzy, schodzących na głębokość do 200 m, a wiele komór cechuje bardzo znaczna wysokość. Przez jaskinię przepływa duża podziemna rzeka o nazwie Reka. Wypływa ona spod szczytu góry Snežnik i wpływa do jaskini wąwozem, niedaleko wioski Škocjan. Następnie przepływa przez całą długość ciągu głównego, tworząc pod drodze liczne wodospady, i wpada do Jeziora Martwego (Mrtvo Jezero), gdzie zaczyna się nieznana część jej podziemnego biegu, mająca blisko 40 km długości — Reka ponownie wypływa na powierzchnię dopiero koło miejscowości Timavo (prow. Triest, Włochy) i tam uchodzi do Adriatyku. W 1996 r. Jaskinie Szkocjańskie zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Jaskinie te były penetrowane przez ludzi już ok. 10 tys. lat temu. Z okresu eneolitu pochodzą znaleziska z jaskiń Tominčeva i Roška špilja. W tej pierwszej znaleziono m.in. wykonaną z miedzi broń: topór i sztylet z rękojeścią. Później jaskinia ta była wykorzystywana jako cmentarzysko, a w późnym antyku i początkach chrześcijaństwa (IV–V w.) jako miejsce kultu. Jaskinia Mušja Jama (lub Velika Jama na Prevali), położona na południe od wsi Škocjan, to 50 m głębokości otchłań, w którą przez niewielki otwór w stropie wrzucano ofiary w postaci metalowej broni (grotów, toporów, mieczy i hełmów) oraz naczyń z brązu. Odkryto tu ponad 1000 różnych przedmiotów datowanych od XII do VIII w. p.n.e.
Kasownik: Belfort, 5.11.1928
Belfort, Francja
(5.11.1928)
Kasownik: Belfort, 27.11.1934
Belfort, Francja
(27.11.1934)
Jaskinia Cravanche położona jest niedaleko miejscowości o tej samej nazwie, ale już na terenie Belfort (dep. Territoire-de-Belfort, reg. Franche-Comté). Jaskinia ta o głębokości ok. 200 m znajduje się na granicy dwóch wielkich masywów: jasnych wapieni Jury i szarych łupków Salbert, z czym wiąże się jej geneza. Odkryto ją 2 marca 1876 roku w trakcie wydobywania materiałów do budowy fortu Salbert (właściwie Lefebvre). Jaskinia była dostępna do zwiedzania w latach 1891–1933, ale zniszczenia spowodowane odwiedzinami ludzi i kilka zawaleń spowodowały jej zamknięcie. Dopiero na początku XXI wieku przeprowadzono prace zabezpieczające, a od 2008 roku z okazji Europejskich Dni Dziedzictwa mogą ja zwiedzać zorganizowane grupy turystów.
W jaskini Cravanche przypadkowo odkryto liczące kilkanaście grobów cmentarzysko neolityczne (ok. 4000–3000 BC). Prace wykopaliskowe prowadzili Parisot i Voulot. Wyposażenie grobów składało się z ceramiki, narzędzi krzemiennych, kamiennych toporów i siekier, toporów z poroża, ozdób i kości zwierzęcych. Na tej podstawie stwierdzono ich przynależność do kultury Rössen, ale wystąpiły też elementy kultur Michelsberg i Chassey. Stan zachowania szczątków ludzkich był tak dobry, że umożliwił badania nad dietą i chorobami pochowanych tu ludzi.
Zbiory: Musée d'Histoire et d'Archéologie, Belfort.
© Przeglądanie i czytanie gorąco zalecane, a kopiowanie fragmentów dozwolone.
Najlepiej oglądać w rozdzielczości 1024×768 lub wyższej

Phila-Club
8KZPMichelFilatelistyka.org
8